LifeTharbiyya

ഇസ്‌ലാമും മാനുഷിക വികാരങ്ങളും

ഇസ്‌ലാമിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ് ഉല്‍കൃഷ്ഠ സ്വഭാവഗുണങ്ങള്‍. മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ നിയോഗത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യവും അതു തന്നെയായിരുന്നു. ഉത്തമ സ്വഭാവത്തിനുടമ എന്ന് ഖുര്‍ആന്‍ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ജനങ്ങളെ വെറുപ്പിക്കാനോ പ്രയാസപ്പെടുത്താനോ അല്ല ഇസ്‌ലാം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ആളുകളുടെ വികാരങ്ങളെ പരിഗണിക്കുന്നവനായിരിക്കണം വിശ്വാസി. ജീവിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിനുടമയായ അവന്റെ എല്ലാ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലും ഇടപാടുകളിലുമത് പ്രതിഫലിക്കുകയും ചെയ്യും. ജനങ്ങളുടെ വികാര വിചാരങ്ങളെ പരിഗണിക്കാനായി ഇസ്‌ലാം ചില അടിസ്ഥാനങ്ങള്‍ മുന്നോട്ട് വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

1. സംസാരത്തില്‍ മാന്യത പുലര്‍ത്തുക: സംസാരത്തില്‍ സൗമ്യതയും നൈര്‍മല്യവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാന്‍ അല്ലാഹു നബി(സ)യോട് കല്‍പ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അല്ലാത്തപക്ഷം അവിടത്തെ അനുയായികള്‍ പിരിഞ്ഞു പോകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും നല്‍കുന്നു. ആളുകളോട് നല്ലതു പറയാനാണ് നമ്മോട് കല്‍പ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ശാപവാക്കുകള്‍, കുത്തുവാക്ക്, അശ്ലീലം തുടങ്ങിയവയൊന്നും വിശ്വാസിക്ക് ഭൂഷണമല്ല എന്നാണ് പ്രവാചകന്‍ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.

നല്ല സംസാരത്തിന്റെ ഉദാത്തമായ മാതൃകയാണ് നബി(സ) കാണിച്ചു തരുന്നത്. ഒരിക്കല്‍ നബി(സ) വിചാരണയില്ലാതെ സ്വര്‍ഗത്തില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിഭാഗത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞു. ആ സദസിലുണ്ടായിരുന്ന ഉകാശ(റ) ആ വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്താന്‍ പ്രാര്‍ഥിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. നീ അവരില്‍ പെട്ടവനാണെന്ന മറുപടി കൊടുത്തപ്പോള്‍ സദസില്‍ നിന്നു മറ്റൊരാള്‍ കൂടി അതേ ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചു. ഉകാശ നിന്നെ മുന്‍കടന്നിരിക്കുന്നു എന്ന മറുപടിയാണദ്ദേഹത്തിന് നബി(സ) നല്‍കിയത്.
പ്രസ്തുത സംഭവത്തെ കുറിച്ച് ഖാദി ഇയാദ് പറുയന്നുണ്ട്. ‘പ്രവാചകനോട് രണ്ടാമത് ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചയാള്‍ ആ പദവിക്ക് യോഗ്യനായിരുന്നില്ല. ഉകാശക്കുണ്ടായിരുന്ന സ്വഭാവഗുണങ്ങള്‍ അയാളില്‍ ഇല്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മുനാഫിഖായിരുന്നു എന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. നീ അതിന് അര്‍ഹനല്ലെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് പറയാമായിരുന്നിട്ടും നബിതിരുമേനി അരോചകമായതും മടുപ്പുളവാക്കുന്നതുമായ വാക്കുകള്‍ ഉപയോഗിച്ചില്ല. അത്തരത്തില്‍ പറയാതിരുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ മഹത്വം.’ ചോദ്യകര്‍ത്താവിന് പ്രതികൂലമായ മറുപടിയാണെങ്കിലും അവരെ വേദനിപ്പിക്കാത്ത ശൈലിയായിരുന്നു പ്രവാചകന്‍ ഉപയോഗിച്ചത്.
2. വികാരങ്ങളെ വ്രണപ്പെടുത്താതിരിക്കുക: മറ്റുള്ളവരെ കുറിച്ച് വിധിപുറപ്പെടുവിക്കാനുള്ള ധൃതി വെറുക്കപ്പെട്ട കാര്യമാണ്. അത്തരക്കാര്‍ തെറ്റിലകപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവരില്‍ കുറ്റം കണ്ടെത്തുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. തെറ്റുചെയ്തവരോട് വിട്ടുവീഴ്ച്ച കാണിക്കാനാവശ്യപ്പെടുന്ന ഇസ്‌ലാമിക സംസ്‌കാരത്തില്‍ നിന്ന് വളരെ വിദൂരമാണത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഈ സ്വഭാവം വിശ്വാസിയിലുണ്ടായിരിക്കരുത്.
പ്രവാചക ജീവിതത്തില്‍ ഇതിന് വളരെയേറെ മാതൃകകളുണ്ട്. ഒരിക്കല്‍ നബി(സ) അലി(റ), സുബൈര്‍(റ), മിഖ്ദാദ്(റ) എന്നീ സഹാബിമാരെ ചാരപ്രവര്‍ത്തനം നടത്തിയ ഒരു സ്ത്രീയുടെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചു. അവരുടെ അടുത്ത് നിന്നും ആ കത്ത് വാങ്ങിവരാന്‍ അവരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കത്ത് കൊടുക്കാന്‍ ആദ്യം വിസമ്മതിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് മുടിക്കെട്ടില്‍ നിന്ന് അതെടുത്തു കൊടുത്തു. അവര്‍ അത് പ്രവാചക സന്നിധിയിലെത്തിച്ചു. ഹാതിബ് ബ്‌നു അബീ ബല്‍ത മുശ്‌രിക്കുകള്‍ക്കെഴുതിയതായിരുന്നു അത്. പ്രവാചകനെ കുറിച്ച ചില വിവരങ്ങളായിരുന്നു അതിലെ ഉള്ളടക്കം. അതെന്താണെന്ന് റസൂല്‍ അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരെ, എന്റെ കാര്യത്തില്‍ അങ്ങ് ധൃതി കാണിക്കരുത്. ഖുറൈശികളില്‍ പെട്ടവനല്ലെങ്കിലും അവരോട് ചേര്‍ന്ന് ജീവിക്കുന്നവനാണ് ഞാന്‍. താങ്കളോടൊപ്പം ഹിജ്‌റ ചെയ്ത ആളുകള്‍ക്ക് മക്കയില്‍ അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെയും സമ്പത്തും സംരക്ഷിക്കാന്‍ അവരുടെ ബന്ധുക്കളുണ്ട്. അവരോട് നല്ലനിലയില്‍ വര്‍ത്തിച്ച് എന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ സംരക്ഷണം ഉദ്ദേശിച്ചാണ് അപ്രകാരം ചെയ്തത്. നിഷേധമോ മതപരിത്യാഗമോ കാരണമല്ല.’ അപ്പോള്‍ അതിനോട് നബി(സ) പ്രതികരിച്ചത് ‘താങ്കള്‍ സത്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു’ എന്നായിരുന്നു. ഉമര്‍(റ) അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കുന്നതിനായി വിട്ടുകിട്ടാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോള്‍ പ്രവാചകന്‍ പറഞ്ഞു: ‘ഇല്ല, അദ്ദേഹം ബദ്‌റില്‍ പങ്കെടുത്തയാളാണ്. അല്ലാഹു ബദറില്‍ പങ്കെടുത്തവരോട് നിങ്ങള്‍ ഇഷ്ടമുള്ളത് പ്രവര്‍ത്തിച്ചു കൊള്ളുക, നിങ്ങള്‍ക്ക് പൊറുത്തു തന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞാലോ.’
നബി(സ) മക്ക ജയിച്ചടക്കുന്നതിനായി വരുന്നുണ്ടെന്ന വാര്‍ത്ത ശത്രുക്കളെ അറിയിക്കുകയാണ് ഹാതിബ് ചെയ്യാന്‍ ശ്രമിച്ചത്. അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതനെയും വഞ്ചിക്കാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും ചെയ്തത് തെറ്റുതന്നെയായിരുന്നു. എന്നിട്ടുപോലും പ്രവാചകന്‍ അതിനോട് പ്രതികരിച്ചത് ഉന്നതമായ മാതൃകയിലാണ്. അദ്ദേഹത്തോട് പരുഷമായി പെരുമാറുകയോ വേദനിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല.
ഒരിക്കല്‍ ഒരു ഗ്രാമീണവാസി പള്ളിയില്‍ മൂത്രമൊഴിച്ചു. അതു കണ്ട ആളുകള്‍ അദ്ദേഹത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്യാനൊരുങ്ങിയപ്പോള്‍, അദ്ദേഹത്തെ വെറുതെ വിട്ട് ഒരു ബക്കറ്റ് വെള്ളം ഒഴിച്ച് അവിടം വൃത്തിയാക്കാനാണ പ്രവാചകന്‍ അവരോട് കല്‍പ്പിച്ചത്. ആളുകള്‍ക്ക് പ്രയാസമുണ്ടാക്കാനല്ല അവര്‍ക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കാനാണ് നിങ്ങളെ അയച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് അവരോട് പറയുകയും ചെയ്തു. മൂത്രമൊഴിക്കാനാരംഭിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അത് പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ അവസരം നല്‍കുകയാണ് നബി(സ) ചെയ്തത്. പിന്നീട് ആ സ്ഥലം വൃത്തിയാക്കാനാണ് അനുയായികളോട് കല്‍പ്പിച്ചത്. അതിനു ശേഷം പ്രവാചകന്‍ അയാളെ വിളിച്ച് പറഞ്ഞു: ‘മാലിന്യവും വൃത്തികേടുകളും പള്ളികള്‍ക്ക് ചേര്‍ന്നതല്ല. നമസ്‌കാരത്തിനും ഖുര്‍ആന്‍ പാരായണത്തിനുമുള്ളതാണ് അവ.’
മുആവിയത് ബിന്‍ ഹകം അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു അനുഭവം വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. നമസ്‌കാരത്തില്‍ ഒരാള്‍ തുമ്മിയപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം ‘അല്‍ഹംദു ലില്ലാഹ്’ എന്നു പറഞ്ഞു. അതിന്റെ പേരില്‍ ആളുകള്‍ ആക്ഷേപാര്‍ത്ഥത്തില്‍ നോക്കുകയും തുടയില്‍ അടിച്ചു നിശബ്ദനാക്കുകയും ചെയ്തു. നമസ്‌കാര ശേഷം പ്രവാചകന്‍ പറഞ്ഞു: ‘നമസ്‌കാരത്തില്‍ സംസാരിക്കാന്‍ പാടില്ല. അത് തസ്ബിഹും തക്ബീറും ഖുര്‍ആന്‍ പാരായണവുമാണ്.’ നബി(സ)യേക്കാള്‍ നല്ല ഒരു അധ്യാപകനെ മുമ്പോ ശേഷമോ കണ്ടിട്ടില്ല. എന്നെ വെറുക്കുകയോ അടിക്കുകയോ ആക്ഷേപിക്കുകയോ അദ്ദേഹം ചെയ്തിട്ടില്ല എന്ന് മുആവിയ അതിനെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സമാനാര്‍ത്ഥമുള്ള വേറെയും ഹദീസുകളുണ്ട്.

3.ഗുണകാംക്ഷയുടെ രീതിശാസ്ത്രം മനസിലാക്കുകവിശ്വാസിയുടെ സവിശേഷതയായാണ് ഗുണകാംക്ഷയെ ഖുര്‍ആന്‍ വിവരിച്ചു തന്നിട്ടുള്ളത്. ഒരു മുസ്‌ലിം തന്റെ സഹോദരന്റെ കണ്ണാടിയായിരിക്കണം. അവനില്‍ വല്ല നന്മയും കണ്ടാല്‍ പ്രശംസിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുയും വേണം. തുടര്‍ന്നും അത്തരം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ചെയ്യാന്‍ പ്രചോദനമേകുകയും ചെയ്യണം. അവനില്‍ വല്ല പിഴവോ തെറ്റോ കണ്ടാല്‍ അതിനെ തടയുകയും വേണം.

ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നവനില്‍ തിരുത്തപ്പെടേണ്ട ന്യൂനതയോ കുഴപ്പമോ ഉണ്ടായിരിക്കും. ശാന്തവും ഏകാന്തവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിലല്ലാതെ ഒരു വ്യക്തിയും അത് അംഗീകരിക്കുകയില്ല. വളരെ രഹസ്യമായി നിര്‍വഹിക്കുമ്പോള്‍ മാത്രമേ ഉപദേശം ഫലം ചെയ്യുകയുള്ളൂ. ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍ തന്റെ സഹോദരനെതിരെ പിശാചിനെ സഹായിക്കുകയില്ല. ആള്‍ക്കൂട്ടത്തില്‍ വെച്ച് തന്റെ സഹോദരനെ ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍ പിശാചിനെ സഹായിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവനിലേക്കുള്ള നന്മയുടെ വാതിലുകള്‍ അടക്കുകയും പിശാചിനെ ഉണര്‍ത്തുകയും മാത്രമായിരിക്കും അതിന്റെ പരിണിതി. അത്തരം ഉപദേശങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ വിരളമാണ്. ഒരാള്‍ തന്റെ സഹോദരനെ ഉപദേശിക്കുന്നത് പ്രകടമായ രീതിയിലായിരിക്കരുത.്; സൂചനയിലൂടെയായിരിക്കണം. കുറ്റപ്പെടുത്തി കൊണ്ടാവരുത്; ശരിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടായിരിക്കണം. ഇമാം ശാഫിഈ പറഞ്ഞു: ‘രഹസ്യമായി തന്റെ സഹോദരനെ ഉപദേശിച്ചവന്‍ അവനെ ഗുണകാംക്ഷിക്കുകയും അലങ്കരിക്കുയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. പരസ്യമായി ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍ വഷളാക്കുകയും വികൃതമാക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.’
4. വീഴ്ചകള്‍ക്കു പിന്നാലെ പോകാതിരിക്കുക: മനുഷ്യരെന്ന നിലക്ക് ആളുകള്‍ക്ക് സംഭവിക്കുന്ന ചെറിയ വീഴ്ചകള്‍ അവഗണിക്കുന്നത് മാനുഷിക വികാരങ്ങളെ പരിഗണിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണ്. നബി(സ) തന്റെ ഭാര്യമാരില്‍ ചിലരോട് പറഞ്ഞ രഹസ്യം മറ്റുചിലര്‍ ചുഴിഞ്ഞന്വേഷിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചതിനെ ഖുര്‍ആന്‍ ആക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
5. സംസാരത്തില്‍ മര്യാദ പുലര്‍ത്തുക: രഹസ്യം പറയുകയാണെങ്കില്‍ അത് പാപത്തിനും അതിക്രമത്തിനും പ്രവാചകധിക്കാരത്തിനും വേണ്ടിയാവരുതെന്ന് ഖുര്‍ആന്‍ നമ്മോട് കല്‍പ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് ആളുകളുള്ള അവസരത്തില്‍ രണ്ടാളുകള്‍ മാത്രം രഹസ്യം പറയുന്നത് വിലക്കിയ പ്രവാചകന്റെ അനുയായികളാണ് നാമെന്നത് മറക്കരുത്. മൂന്നാമത്തെ ആളിന് തന്നെ കുറിച്ച് മോശമായ അഭിപ്രായം പറയുകയാണോ എന്ന് തെറ്റിദ്ധാരണക്കാനാണത് കാരണമാവുക.
6. അനുവാദം വാങ്ങല്‍: അനുവാദം ചോദിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഖുര്‍ആന്‍ വളരെ വ്യക്തമായി തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ‘അന്യ വീട്ടില്‍ ആരെയും കണ്ടില്ലെങ്കിലും സമ്മതം കിട്ടുന്നതുവരെ പ്രവേശിക്കരുത്. നിങ്ങളോട് തിരിച്ചുപോകാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടാല്‍ അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങണം. അതാണ് നിങ്ങള്‍ക്കേറെ ഉചിതമായ സംസ്‌കാരം.’ മൂന്നുതവണ അനുവാദം ചോദിച്ചിട്ടും അനുവാദം കിട്ടിയില്ലെങ്കില്‍ മടങ്ങണമെന്ന് റസൂല്‍(സ) പറഞ്ഞത് ഇതിന്റെ വ്യാഖ്യാനമാണ്. മൂന്നുതവണ അനുവാദം ചോദിച്ചിട്ടും ലഭിക്കാത്ത സ്ഥലത്ത് ഒരാള്‍ പ്രവേശിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ മാനുഷിക വികാരങ്ങള്‍ തീരെ പരിഗണിക്കാത്തവനായിട്ടേ അവനെ മനസിലാക്കാനാവൂ.
7. മരിച്ചവരെ ആക്ഷേപിക്കരുത്: മരിച്ചവരെ ആക്ഷേപിക്കുന്നത് ഇസ്‌ലാം വിലക്കിയതാണ്. അവരെ സ്‌നേഹിക്കുന്ന ഏവരെയുമത് വേദനിപ്പിക്കും. ‘മരിച്ചവരെ നിങ്ങള്‍ ചീത്തപറയരുത്. അവര്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിലേക്ക് അവര്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നു.’ എന്ന് നബി(സ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
8. ദുര്‍ബലരുടെയും രോഗികളുടെയും വികാരങ്ങള്‍ പരിഗണിക്കുക: എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും വികാരങ്ങള്‍ മാനിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. രോഗികളുടെയും ദുര്‍ബലരുടെയും ആവശ്യക്കാരുടെയും വികാരങ്ങള്‍ക്ക് കൂടുതല്‍ പരിഗണന നല്‍കേണ്ടതുണ്ട്.
മുആദ്(റ) ഒരിക്കല്‍ ഇശാഅ് നമസ്‌കാരത്തിന് നേതൃത്വം നല്‍കി. സൂറത്തുല്‍ ബഖറ പാരായണം ചെയ്തു തുടങ്ങിയ നമസ്‌കാരം വളരെ ദീര്‍ഘിച്ചു. പിന്തുടര്‍ന്നിരുന്നവരില്‍ ഒരാള്‍ മാറി ഒറ്റക്ക് നമസ്‌കരിച്ചു. അവിടെയുണ്ടായിരുന്നവര്‍ അദ്ദേഹത്തോട് ‘താങ്കള്‍ മുനാഫിഖായോ?’ എന്നു ചോദിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രവാചകന്റെ അടുക്കല്‍ ചെന്നു മുആദ്(റ)നെ കുറിച്ച് പരാതി പറഞ്ഞു. അപ്പോള്‍ നബി(സ) പറഞ്ഞു: ‘മുആദ്, താങ്കള്‍ പ്രശ്‌നക്കാരനാവുകയാണോ?’ രോഗികളും ദുര്‍ബലരായവരും നമസ്‌കരിക്കുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിലുണ്ടാകും. അവരെ പരിഗണിച്ചാണ് നമസ്‌കാരം ലഘൂകരിക്കണമെന്ന് പ്രവാചകന്‍ കല്‍പ്പിച്ചത്.
ആളുകളുടെ വികാരങ്ങളെ പരിഗണിക്കുമ്പോള്‍ സ്‌നേഹവും ഇണക്കവും വര്‍ദ്ധിക്കുന്നതിനത് കാരണമാകും. നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെ പരിഗണിച്ച ഒരാളുടെ നിലപാടിനെ നാമൊരിക്കലും മറക്കുകയില്ല. ഒരു വിശ്വാസി എപ്പോഴും സഹജീവികളുടെ വികാര വിചാരങ്ങള്‍ പരിഗണിക്കുന്നവനായിരിക്കും.

വിവ. അഹ്മദ് നസീഫ് തിരുവമ്പാടി

Facebook Comments

Related Articles

94 Comments

  1. 531266 969025Pretty section of content material. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I get really enjoyed account your weblog posts. Any way I will be subscribing to your augment and even I achievement you access consistently rapidly. 559092

  2. 769197 15726Highest quality fella toasts, or toasts. will most definitely be given birth to product or service ? from the party therefore supposed to become surprising, humorous coupled with enlightening likewise. finest man speaches 896105

  3. 30751 369354for however yet another fantastic informative post, Im a loyal reader to this blog and I cant stress enough how considerably valuable details Ive learned from reading your content. I truly appreciate all the hard work you put into this fantastic weblog. 208730

  4. 984557 403582There couple of fascinating points at some point in this posting but I dont determine if these individuals center to heart. There is some validity but Let me take hold opinion until I check into it further. Excellent write-up , thanks and then we want much more! Combined with FeedBurner in addition 476247

  5. I’m the owner of JustCBD Store company (justcbdstore.com) and I’m presently seeking to develop my wholesale side of company. It would be great if anybody at targetdomain share some guidance . I thought that the most ideal way to do this would be to talk to vape companies and cbd stores. I was hoping if someone could recommend a reputable web-site where I can get Vape Shop Leads I am presently reviewing creativebeartech.com, theeliquidboutique.co.uk and wowitloveithaveit.com. On the fence which one would be the very best choice and would appreciate any support on this. Or would it be simpler for me to scrape my own leads? Suggestions?

  6. Howdy! I just want to give you a big thumbs up for your great info you have got here on this post. I’ll be coming back to your website for more soon.

  7. An interesting discussion is worth comment. I believe that you should write more on this issue, it might not be a taboo subject but generally people don’t talk about these subjects. To the next! Kind regards!!

  8. Right here is the right web site for anyone who really wants to find out about this topic. You know a whole lot its almost hard to argue with you (not that I actually would want to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a topic which has been written about for ages. Excellent stuff, just wonderful!

  9. Hello, There’s no doubt that your website may be having web browser compatibility issues. Whenever I take a look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in IE, it’s got some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Apart from that, wonderful site!

  10. The very next time I read a blog, I hope that it doesn’t fail me as much as this one. I mean, I know it was my choice to read, however I truly believed you would have something useful to talk about. All I hear is a bunch of moaning about something that you can fix if you weren’t too busy looking for attention.

  11. Right here is the right website for anybody who really wants to understand this topic. You understand a whole lot its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a fresh spin on a topic which has been discussed for a long time. Excellent stuff, just excellent!

  12. Hello there! This post couldn’t be written much better! Looking at this article reminds me of my previous roommate! He always kept preaching about this. I am going to forward this article to him. Fairly certain he’s going to have a good read. Thank you for sharing!

  13. 506902 710549I was looking at some of your articles on this site and I believe this internet web site is genuinely instructive! Keep on posting . 175102

  14. Hi there, There’s no doubt that your web site may be having internet browser compatibility issues. Whenever I look at your site in Safari, it looks fine but when opening in I.E., it has some overlapping issues. I simply wanted to provide you with a quick heads up! Besides that, fantastic site!

  15. I’m impressed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog that’s equally educative and engaging, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The issue is something that not enough men and women are speaking intelligently about. Now i’m very happy that I found this during my search for something relating to this.

  16. Aw, this was an exceptionally good post. Taking the time and actual effort to create a very good article… but what can I say… I hesitate a whole lot and don’t seem to get nearly anything done.

  17. After looking over a handful of the blog articles on your blog, I seriously like your way of blogging. I book marked it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Please check out my website too and tell me how you feel.

  18. It’s hard to come by educated people in this particular subject, however, you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  19. Hello there, There’s no doubt that your blog might be having browser compatibility issues. Whenever I take a look at your website in Safari, it looks fine however when opening in I.E., it has some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Besides that, excellent website!

  20. I needed to thank you for this good read!! I definitely loved every bit of it. I have got you saved as a favorite to check out new stuff you post…

  21. Having read this I thought it was really enlightening. I appreciate you finding the time and energy to put this short article together. I once again find myself personally spending way too much time both reading and posting comments. But so what, it was still worth it!

  22. Spot on with this write-up, I truly believe that this site needs much more attention. I’ll probably be back again to read through more, thanks for the advice!

  23. Hi, I do think this is a great blog. I stumbledupon it 😉 I will revisit once again since i have book-marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to guide others.

  24. Your style is really unique compared to other people I have read stuff from. I appreciate you for posting when you have the opportunity, Guess I’ll just book mark this blog.

  25. You should be a part of a contest for one of the finest blogs on the web. I’m going to highly recommend this blog!

  26. This is the perfect site for anyone who wants to understand this topic. You know so much its almost tough to argue with you (not that I really would want to…HaHa). You definitely put a fresh spin on a topic that’s been discussed for years. Great stuff, just excellent!

  27. The very next time I read a blog, Hopefully it doesn’t fail me as much as this one. I mean, Yes, it was my choice to read through, nonetheless I truly believed you would probably have something interesting to talk about. All I hear is a bunch of crying about something you can fix if you were not too busy searching for attention.

  28. You’re so cool! I do not believe I have read through something like that before. So nice to find another person with unique thoughts on this topic. Seriously.. thank you for starting this up. This web site is something that’s needed on the web, someone with a little originality!

  29. I was extremely pleased to find this web site. I want to to thank you for ones time due to this fantastic read!! I definitely enjoyed every little bit of it and i also have you book marked to check out new things in your blog.

  30. After going over a few of the articles on your website, I truly appreciate your way of blogging. I saved it to my bookmark website list and will be checking back soon. Please check out my web site too and tell me how you feel.

  31. I truly love your site.. Excellent colors & theme. Did you develop this website yourself? Please reply back as I’m trying to create my own personal site and would like to know where you got this from or just what the theme is called. Many thanks!

  32. You have made some good points there. I checked on the web for more info about the issue and found most individuals will go along with your views on this site.

  33. After looking into a handful of the blog posts on your blog, I really appreciate your technique of writing a blog. I book-marked it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Please visit my website too and tell me how you feel.

  34. Hi there, I believe your website might be having browser compatibility problems. When I look at your site in Safari, it looks fine but when opening in IE, it’s got some overlapping issues. I merely wanted to provide you with a quick heads up! Aside from that, fantastic website!

  35. You made some good points there. I checked on the net to find out more about the issue and found most people will go along with your views on this web site.

  36. I blog frequently and I really thank you for your content. This great article has truly peaked my interest. I’m going to take a note of your blog and keep checking for new details about once per week. I opted in for your RSS feed as well.

  37. You are so interesting! I do not believe I’ve truly read something like this before. So nice to find another person with a few unique thoughts on this issue. Really.. thank you for starting this up. This web site is something that is required on the web, someone with some originality!

  38. The next time I read a blog, Hopefully it won’t disappoint me as much as this particular one. After all, I know it was my choice to read through, but I really believed you would probably have something helpful to talk about. All I hear is a bunch of crying about something that you could possibly fix if you weren’t too busy searching for attention.

  39. Can I simply just say what a relief to discover someone that actually understands what they’re talking about over the internet. You actually know how to bring a problem to light and make it important. A lot more people need to look at this and understand this side of your story. I can’t believe you’re not more popular given that you certainly have the gift.

  40. When I initially left a comment I appear to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and now whenever a comment is added I recieve four emails with the exact same comment. Is there a way you are able to remove me from that service? Appreciate it!

  41. Aw, this was a very nice post. Taking a few minutes and actual effort to produce a top notch article… but what can I say… I hesitate a lot and never seem to get nearly anything done.

  42. Hello there! I could have sworn I’ve visited this blog before but after going through a few of the articles I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely happy I stumbled upon it and I’ll be bookmarking it and checking back frequently!

  43. I was pretty pleased to find this great site. I need to to thank you for ones time just for this fantastic read!! I definitely really liked every little bit of it and i also have you book-marked to look at new information in your blog.

  44. Hi there! I could have sworn I’ve been to this blog before but after looking at many of the articles I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely delighted I came across it and I’ll be bookmarking it and checking back often!

  45. Spot on with this write-up, I honestly believe this web site needs a great deal more attention. I’ll probably be back again to read more, thanks for the info!

  46. Good post. I learn something new and challenging on blogs I stumbleupon everyday. It’s always exciting to read through content from other authors and use a little something from other websites.

  47. After I originally commented I appear to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on every time a comment is added I receive four emails with the same comment. Is there an easy method you are able to remove me from that service? Many thanks!

  48. Aw, this was a really nice post. Taking the time and actual effort to generate a very good article… but what can I say… I put things off a lot and don’t manage to get nearly anything done.

  49. Aw, this was an extremely nice post. Finding the time and actual effort to generate a superb article… but what can I say… I put things off a lot and never manage to get nearly anything done.

  50. I’m impressed, I have to admit. Seldom do I come across a blog that’s both educative and engaging, and without a doubt, you have hit the nail on the head. The problem is something that too few folks are speaking intelligently about. I’m very happy that I found this during my search for something concerning this.

  51. May I just say what a relief to find an individual who genuinely understands what they are discussing on the net. You definitely know how to bring a problem to light and make it important. More and more people really need to check this out and understand this side of the story. I was surprised you aren’t more popular given that you certainly have the gift.

  52. Howdy! I could have sworn I’ve been to this web site before but after going through some of the posts I realized it’s new to me. Anyways, I’m certainly happy I discovered it and I’ll be bookmarking it and checking back regularly!

  53. Spot on with this write-up, I truly think this website needs much more attention. I’ll probably be returning to see more, thanks for the information!

  54. I’m amazed, I must say. Seldom do I encounter a blog that’s both equally educative and entertaining, and without a doubt, you have hit the nail on the head. The issue is an issue that not enough people are speaking intelligently about. I’m very happy I found this during my hunt for something concerning this.

  55. This is a really good tip especially to those fresh to the blogosphere. Brief but very precise info… Appreciate your sharing this one. A must read article!

  56. I must thank you for the efforts you have put in penning this website. I am hoping to check out the same high-grade content by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my own website now 😉

  57. Howdy! This blog post could not be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He constantly kept preaching about this. I’ll forward this post to him. Fairly certain he’s going to have a great read. Thanks for sharing!

  58. Spot on with this write-up, I actually believe that this web site needs much more attention. I’ll probably be returning to read more, thanks for the advice!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker